KoeMonitor: Integraal borgingssysteem voor de melkveehouderij

Met KoeMonitor wordt voldaan aan de EU-hygiëneverordening 853 en de EU-controleverordening 854, die eind 2019 overgaat in de Officiële Controle Verordening OCR. Daarnaast geeft KoeMonitor invulling aan nationale wetgeving, zoals bepaalde onderdelen van de Regeling diergeneesmiddelen, de Regeling Diergeneeskundigen en aan een aantal bovenwettelijke eisen van de kwaliteitssystemen van zuivelondernemingen.

KoeMonitor is een systematiek waarmee producenten van zuivelproducten kunnen aantonen dat zij voedsel produceren volgens de wettelijke eisen. KoeMonitor omvat verschillende onderdelen die aantonen dat de regels voor diergezondheid, het dierenwelzijn en de voedselveiligheid van melk in de melkveehouderij worden nageleefd (borgen) en dat uitsluitend melk van gezonde koeien wordt verwerkt tot levensmiddelen.

Uit de EU-hygiëneverordening 853

Gezondheidsvoorschriften voor de productie van rauwe melk.
Rauwe melk moet afkomstig zijn van dieren:

  • die geen symptomen vertonen van een besmettelijke ziekte die via melk op de mens kan worden overgebracht;
  • die in een goede algemene gezondheidstoestand verkeren, geen ziekteverschijnselen vertonen die zouden kunnen resulteren in besmetting van de melk en, in het bijzonder, niet lijden aan aandoeningen van de voortplantingsorganen waarbij afscheiding plaatsvindt, aan darmontsteking waarbij diarree en koorts optreden of aan een zichtbare uierontsteking;
  • die geen uierlesies vertonen waardoor de melk kan worden aangetast;
  • waaraan geen verboden stoffen of producten zijn toegediend of die geen illegale behandeling in de zin van Richtlijn 96/23/EG hebben ondergaan; en
  • waarvoor in het geval van toediening van toegestane stoffen of producten de daarvoor voorgeschreven wachttijd in acht is genomen.

 

De rauwe melk van dieren die niet voldoen aan de hierboven vermelde voorschriften mag niet voor menselijke consumptie worden gebruikt.

Inzicht in bedrijfsvoering, risico’s en effectiviteit van verbetermaatregelen

KoeMonitor geeft op praktische wijze de status weer van de diergezondheid, het dierenwelzijn en borgt de voedselveiligheid van de melk op onafhankelijke wijze. Met KoeMonitor als integraal borgingssysteem voldoen melkveehouders en zuivelondernemingen aantoonbaar aan eisen vanuit wet- en regelgeving en bovenwettelijke eisen van afnemers en derde landen.

Overlap in huidige instrumenten

Melkveehouders, zuivelondernemingen, dierenartsen en controlerende instanties hebben tot 2020 nog te maken met verschillende instrumenten die de diergezondheid, het dierenwelzijn en de melkkwaliteit/voedselveiligheid borgen en monitoren. Zo is er het Periodiek Bedrijfsbezoek (PBB), de Continue Diergezondheidsmonitor (CDM), KoeKompas (KK) en het Bedrijfsgezondheidsplan (BGP) met bijbehorend Bedrijfsbehandelplan (BBP). Elk instrument heeft zijn eigen doel en historie en is gebaseerd op de EU-hygiëneverordening, nationale wet- en regelgeving en/of op bovenwettelijke eisen van derde landen en afnemers. De bestaande instrumenten omvatten geen van allen de volledige borging van voedselveiligheid/melkkwaliteit, diergezondheid en dierenwelzijn. Dit leidt voor melkveehouders en zuivelondernemingen tot een onnodige complexiteit. Ook de eisen die internationaal aan dit soort instrumenten worden gesteld zijn steeds in beweging. Zo wordt steeds vaker geëist dat controles onafhankelijk en geborgd zijn.

Beschikbaar voor zuivelondernemingen

Het streven is dat ZuivelNL per 1 januari 2020 KoeMonitor beschikbaar stelt voor zuivelondernemingen en melkveehouders in Nederland. Zuivelondernemingen bepalen zelf of zij KoeMonitor willen gebruiken. In dat geval volgen zij de hierin beschreven werkwijze. Het Periodiek BedrijfsBezoek (PBB), de Continue DiergezondheidsMonitor, het BedrijfsGezondheidsPlan (BGP) en de WelzijnsMonitor zijn geïntegreerd in de werkwijze van KoeMonitor.

Rollen en criteria dierenartsen

De dierenarts heeft een belangrijke adviserende en controlerende rol in KoeMonitor. Voor KoeAlert geldt een controlerende rol in het kader van de EU-controleverordening 854 / Officiële Controle Verordening 2017/625. Voor KoeKompas en KoeData geldt dat de dierenarts een adviserende rol heeft. Dierenartsen moeten afhankelijk van hun activiteiten verschillende registraties en overeenkomsten hebben. Voor KoeKompas geldt een kwalificatie opleiding Integraal Koe Management. Dierenartsen met deze kwalificatie staan in een register. Voor KoeAlert geldt een aparte kwalificatie en register vanwege de controlerende taak. Dierenartsen hebben zelf de keuze welke rol zij willen vervullen.

Overzicht criteria dierenartsen